Strijkkwartet nr. 13 in Bes-majeur

Veel liefhebbers van Beethoven beschouwen Strijkkwartet nr. 13 als een van zijn beste werken, al was het alleen maar om het vijfde deel, ‘Cavatina’. Het is een zeer introspectief deel met de zeggingskracht van een gebed, waarin de instrumenten klinken als menselijke stemmen. De eerste viool levert een bedachtzame solo met als opschrift ‘beklemmt’ (beklemd, geweld), maar aldoor is er een sfeer van tijdloze kalmte. In 1977 werd een opname van dat deel in een ruimtecapsule gestopt, zodat wellicht ooit iets of iemand kan ontdekken waartoe de mensheid in staat is. Ook als geheel heeft Strijkkwartet nr. 13 een krachtige aanwezigheid. Het is opgedeeld in zes delen, waarbij de middelste vier bestaan uit afwisselend dansante en langzame delen. Dit werk, geschreven toen de componist geheel doof was en zat opgesloten in de klankwereld van zijn eigen geest, onderstreept de eigenzinnige genialiteit van zijn late kwartetten. Aanvankelijk was ‘Große Fuge’ het slotdeel, maar Beethoven besloot dat uit te geven als afzonderlijke compositie. Het werd vervangen door een kortere, eenvoudigere en minder controversiële ‘Finale’. Dat uiteindelijke slotdeel bleek de laatste muziek te zijn die Beethoven schreef voor zijn overlijden.