Gabriela Ortiz: Revolución diamantina

Dit levendige album, winnaar van de Latin GRAMMY 2025 voor Beste hedendaagse klassieke compositie, illustreert de bijzondere band tussen de Mexicaanse componiste Gabriela Ortiz en het Los Angeles Philharmonic. Die samenwerking begon in 2003, toen toenmalig muzikaal directeur, Esa-Pekka Salonen, de première dirigeerde van haar percussieconcert Altar de Piedra (Steenaltaar). Twee decennia later is die relatie sterker dan ooit, en dat is duidelijk te horen in dit volledig aan Ortiz gewijde album Revolución diamantina (Glitterrevolutie). Ortiz' muziek wordt gekenmerkt door intense kleuren en een dynamische ritmische energie – precies de elementen die een groot publiek aanspreken. Maar in de balletpartituur Revolución diamantina is ook een sterk element van sociale rechtvaardigheid aanwezig. De titel van het stuk verwijst naar een mars die in augustus 2019 plaatsvond in Mexico-Stad, na de vermeende verkrachting van een tienermeisje door vier politieagenten. Tijdens de protesten werd roze glitter naar de lokale minister van veiligheid gegooid als daad van verzet. "Feminicide is een groot probleem in mijn land", vertelt Ortiz aan Apple Music Classical. "In Mexico en Latijns-Amerika wordt elke dag een vrouw gedood door een man, en er zijn moeders van wie de dochters zijn verdwenen of wier lichamen in de woestijn worden gevonden. Toen ik de kans kreeg om een ballet te schrijven, wilde ik echt iets krachtigs maken, en daarom besloot ik stemmen in de compositie te gebruiken." Er zijn acht vrouwenstemmen verweven in de texturen van Revolución diamantina, en een deel van wat zij zingen is gebaseerd op opnames die zijn gemaakt tijdens protestmarsen van vrouwen in Mexico. "Ze maken deel uit van het orkest, het zijn geen solisten", zegt Ortiz. "Ze vertegenwoordigen alle vrouwen die tegen deze onrechtvaardigheden strijden." Er zijn ook fantasierijke geluidscombinaties te horen in Altar de cuerda (Strijkersaltaar), het vioolconcert dat het programma opent en hier wordt uitgevoerd door violiste Maria Dueñas, voor wie het geschreven is. Het middendeel van het werk resoneert in de 'open kapellen' die in de 16e eeuw in Mexicaanse kerken werden gebouwd voor inheemse gemeenschappen. "Als metafoor wilde ik open ruimtes voor het orkest creëren, van het lage tot het hoge register", legt Ortiz uit. "En ik had iets echt mysterieus en raadselachtigs nodig, en het geluid van de glazen smolt samen in deze langzaam groeiende akkoorden." De uitbundige compositie Kauyumari, een stuk dat in opdracht is gemaakt om het einde van de pandemie te vieren, sluit het album af. Het is een project waar Ortiz enorm trots op is, en ze roemt het LA Philharmonic en dirigent Gustavo Dudamel voor de uitstekende kwaliteiten die zij in de uitvoering hebben gelegd. "De drama en energie van een live-uitvoering is helemaal aanwezig, iets wat je nooit kunt in een studio-opname kunt krijgen", zegt ze. "Gustavo, weet je, hij kan mijn gedachten lezen, hij begrijpt alles van mijn muziek. En de samenwerking met de muzikanten van het Los Angeles Philharmonic is een van de meest bijzondere ervaringen uit mijn carrière."