Mozart: Violin Concertos

Chloe Chua's debuut bij het Singapore Symphony Orchestra in september 2020 verliep allesbehalve ideaal. Door de Covid-pandemie stond de toen 13-jarige Chua op het podium met het SSO voor een uitvoering van Mozarts Vioolconcert nr. 2 … voor een lege zaal. "Ik voelde me heel ongemakkelijk", vertelt ze aan Apple Music Classical. "Ik speelde eigenlijk gewoon voor een enorme camera." Die wellicht ongemakkelijke eerste ontmoeting met het orkest en dirigent Hans Graf groeide echter uit tot een vruchtbare samenwerking. Slechts een paar jaar later begonnen ze samen aan een ambitieus project om alle werken van Mozart voor soloviool en orkest op te nemen over een periode van twee jaar. "In die periode waren de vioolconcerten mijn voornaamste repertoire", zegt Chua, "dus ik zat volledig in de muziek van Mozart." Mozart componeerde zijn eerste van vijf solovioolconcerten in 1773, op 17-jarige leeftijd. Chua was zelf nog maar 15 toen ze begon aan de opnames. Ze speelt de werken met een opmerkelijk inlevingsvermogen en brengt hun zachte en expressieve lyrische karakter prachtig tot leven. Haar inzicht in de muziek werd, zo geeft ze eerlijk toe, mede gevormd door de inzichten van Hans Graf, een gerenommeerde Mozart-kenner. "Soms zong de Maestro [Graf] een melodie voor me om een bepaalde nuance duidelijk te maken. Zo liet hij bijvoorbeeld horen hoe de dynamiek van de Turkse mars in de finale van concert nr. 5 gespeeld moest worden." Die kleurrijke finale, waarin Mozart de keurige cadans van een Weens menuet doorbreekt met een uitbundige "Turkse" mars, is één van de redenen waarom dit concert tot Chua's favorieten behoort. Maar ook het begin van het concert is bijzonder. "Normaal begint de solist met snelle muziek vol bravoure", legt ze uit, "maar in nr. 5 zet de solist juist onverwachts in met een langzame, betoverende melodie." Toch is het Vijfde niet het moeilijkste concert om te spelen, benadrukt Chua – die eer gaat volgens haar naar nr. 4. "Er zitten zoveel hoge noten in, waaronder een hoge C, de hoogste noot die Mozart ooit voor viool heeft geschreven. Die is behoorlijk lastig om te raken, en het is een hele opgave voor een violist om zo'n toon te laten klinken met de finesse en stijl die Mozarts muziek vereist." In de set is ook Mozarts Sinfonia Concertante opgenomen, een later werk uit 1779, geschreven voor viool- en altvioolsolisten. Mozart zet de twee solisten hier neer in een nauwe samenwerking, waarbij ze vaak in parallelle lijnen spelen, als een duet van zingende stemmen. Chua wordt in dit werk bijgestaan door de Chinese musicus Ziyu He. "Veel mensen kennen hem vooral als een geweldige violist", vertelt Chua; "maar zijn altvioolspel is minstens zo indrukwekkend en past perfect bij mijn stijl. We zitten echt op één lijn als we spelen, en dat is cruciaal bij muziek die zo kamermuzikaal aanvoelt." Een van de meest betoverende stukken op Chua's album is haar vertolking van het Adagio, K. 261, het eerste concertant van Mozart dat ze ooit bestudeerde. De muziek ademt iets weemoedigs, vergelijkbaar met de aria van de gravin in Le nozze di Figaro, maar werd oorspronkelijk geschreven door Mozart in 1776, op 20-jarige leeftijd, zo'n 10 jaar voordat hij die opera voltooide. "Hij componeerde dit toen hij nog vrij jong was", vertelt Chua, "en ik kon me echt herkennen in dat kinderlijke karakter. Die stijl ligt me gewoon natuurlijk."