Kevin Puts: Emily — No Prisoner Be

Toen componist Kevin Puts aan mezzosopraan Joyce DiDonato vertelde dat hij gedichten van Emily Dickinson op muziek wilde zetten, bleek dat het startschot van een vruchtbare reeks gebeurtenissen. Het resultaat is een van de prikkelendste cycli van de afgelopen jaren. “Ik vertolkte de rol van Virginia Woolf in Kevins opera The Hours”, vertelt DiDonato aan Apple Music Classical. “Hij kwam naar me toe tijdens de eerste reeks opvoeringen en zei: “Joyce, ik zou het geweldig vinden om meer materiaal voor jou te schrijven.”” Puts had recent het Grammy-winnende album Contact gecomponeerd en opgenomen met het strijktrio Time for Three. Hij zag DiDonato en het ensemble als de perfecte combinatie muzikanten om de visionaire en tijdloze poëzie van Dickinson (1830-1886) tot leven te wekken. “Ik heb het gevoel dat jullie veel chemie zouden hebben”, zei de componist tegen DiDonato. Die voorspelling kwam uit. Puts ging aan de slag en creëerde buitengewone originele muziek, geïnspireerd door de ongebruikelijke bezetting van Time for Three (twee violen en contrabas), de dramatische en technische veelzijdigheid van DiDonato en het grenzeloze enthousiasme van de vier musici voor het potentieel van het project. Puts’ muziek laat zich niet eenvoudig categoriseren. De mix van opera, muziektheater en rock schraagt de missie om de enorme emotionele kracht van Dickinsons gedichten over te brengen. “Het lijkt wel alsof de woorden van Emily Dickinson altijd al hebben gewacht op Kevins muziek”, zegt DiDonato. In het eerste stuk, ‘They shut me up’, verklanken de indringende trillingen van de hoge snaren Dickinsons woede en de onrechtvaardige wereld vol beperkingen waarin ze leefde. “Dickinson zat klem in een prozaïsche wereld”, zegt DiDonato. “De maatschappij, Calvinisme, het einde van de Amerikaanse Burgeroorlog en strikte regels over hoe een vrouw zich wel en niet hoort te gedragen. Ze probeerde te functioneren. Daartoe sloot ze letterlijk de wereld buiten en daalde ze dieper en dieper af in de wereld die ze tevoorschijn kon toveren.” Een soortgelijk gevoel van urgentie kleurt ‘The Soul selects her own Society’, waarin soepele melodielijnen en stekelige ritmes samengaan. In ‘I Felt a Funeral’, Dickinsons krachtige portret van een mentale instorting, gebruikt Puts een stuwend ritme op contrabas om de tred van een begrafenisstoet na te bootsen. De glijdende vocalen plus merkwaardige en desoriënterende harmonieën weerspiegelen de centrale gedachte van het gedicht. Ook vindingrijk is de wijze waarop Puts de formele dramatische intensiteit van barokmuziek gebruikt ter onderstreping van de architectonische metafoor in ‘The Props assist the House’, terwijl ‘Her Face’ een duet bevat tussen DiDonato en Charles Yang. De violist van Time for Three beschikt over een buitengewoon prachtige tenor. DiDonato en Time for Three laten elk stuk sprankelen met hun gepassioneerde toewijding en indrukwekkende vaardigheden. “We verlangen naar die wederkerige energie, waarbij je alles geeft en je dat vervolgens ook terugkrijgt”, zegt Nick Kendall over de hechte dynamiek tussen de vier musici. De violist van Time for Three vervolgt: “Zo schrijft Kevin zijn muziek. Hij schrijft om emoties op te wekken. Ik ken Joyce en de manier waarop ze musiceert al een heel lange tijd. Haar vocalen zijn simpelweg een ander instrument dat het hart laat spreken.” Bassist Ranaan Meyer is het met Kendall eens. “Ik heb nooit het idee dat ik bas speel in dit ensemble. Nooit. Geen seconde. Het is als dat gevoel waar sommige mensen het over hebben als ze surfen of skiën: je komt in een flow en het voelt alsof de tijd even stilstaat. Het is spontaan, zonder plan, speels, vrij en vloeiend.” Deze schijnbaar perfecte samenkomst van talenten is het resultaat van langdurige periodes waarin werd gerepeteerd en gereflecteerd. Dat is ongebruikelijk in de wereld van klassieke muziek, waarin artiesten vaak in hoog tempo het ene na het andere project afronden. “Ik had nog nooit op deze manier aan een nieuw werk gewerkt”, zegt DiDinato over het jaar waarin zij en Time for Three zich wijdden aan Emily – No Prisoner Be. “Toen we elkaar bij de Juilliard School voor het eerst ontmoetten, had Kevin volgens mij 13 of 14 stukken afgerond. We werkten ze uit, waarbij iedereen bijdragen leverde. Het was de opwindendste muzikale periode in mijn leven en dat kwam omdat ik me in een ruimte bevond zonder ego’s.” Kendall stemt in: “Zo vaak in de wereld van professionele muzikanten maak je een andere houding mee. Zo van: “We hoeven niet zoveel van het verhaal te horen. Geef ons gewoon de partituur en dan voeren we die uit. We zijn opgeleid. We zullen het goed doen, we zullen onze taken goed uitvoeren.”” Maar ze pakten de opbouw richting de opnamesessies anders aan. Meyer zegt: “Zodra Joyce arriveerde, stelde ze iedereen op haar gemak. Ze riep iedereen bijeen en las dan het gedicht voor, om ons te verenigen.” Het resultaat is een verzameling stukken waarvan de impact diepgaander is dan de muzikanten hadden verwacht. “Ik denk dat ik niet werkelijk begreep wat voor effect dit werk zou hebben”, zegt Kendall. “Daarmee doel ik op de tranen die vloeiden toen we het live speelden. Vanuit het publiek waren er volop tranen. Mensen benaderden ons met de heftige emoties die ze tijdens de vertolking voelden. En nu hebben we dat vastgelegd op het album.”