Jean-Baptiste Lully

Het is een flinke paradox: de man die de verbuigingen en het vocabulaire van de 17e-eeuwse Franse muzikale barok het meest belichaamde, was eigenlijk een Italiaan. Jean-Baptiste Lully werd in 1632 in Florence geboren als Giovanni Battista Lulli. Na zijn verhuizing naar Parijs op zijn 14e benutte hij zijn vaardigheden als danser en violist. Hij viel in de smaak bij koning Lodewijk XIV en klom moeiteloos naar de top. Zo kwam hij in de hofhouding van de koning, een positie die doorgaans voorbehouden was aan de adel. De koning was een bekwaam danser en samen met de dramaturg Molière, een goede vriend, stond Lully aan de wieg van het genre comédie-ballet. Dat is een exotische mix van gesproken woord, dans en muziek. Als theatermens in hart en nieren omarmde Lully ook de opera, en bereidde hij de weg voor Rameau en Gluck. In werken als Alceste (1674), Atys (1675) en Psyché (1678) voorzag Lully mythische personages van een aangrijpende menselijke directheid, waarbij hij Italiaanse modellen aanpaste aan de Franse smaak. Het orkest werd opnieuw uitgevonden, het onderscheid tussen aria en recitatief vervaagde en de Franse band tussen sierlijkheid en statigheid werd versterkt. Uiteraard leverde hij ook werken voor het koor van de koninklijke kapel, waaronder grand motets en Miserere, dat hij schreef ter gelegenheid van de begrafenis van hertog Pierre Séguier.