Pictures at an Exhibition

Schilderijen van een tentoonstelling is een reeks levendige beelden in geluid. Het is een muzikaal eerbetoon aan de kunstenaar die hen inspireerde. Viktor Hartmann was een architect en schilder, en een goede vriend van componist Modest Moessorgski. Toen Hartmann in 1873 plotseling overleed op 39-jarige leeftijd, werd er een herdenkingstentoonstelling gehouden in Sint-Petersburg. Moessorgski bezocht de tentoonstelling en raakte geïnspireerd om een werk ter nagedachtenis aan Hartmann te creëren. Schilderijen van een tentoonstelling werd in 1874 geschreven voor solo piano. Het is tegenwoordig vooral bekend door de georkestreerde versie uit 1922 van Maurice Ravel. Maar er zijn ook veel andere arrangementen gemaakt. Moessorgski omlijst zijn muzikale schilderijen met een thema getiteld ‘Promenade’, dat uitdrukt hoe bezoekers van het ene kunstwerk naar het andere slenteren. Diverse delen zijn donker en somber, vooral ‘Het oude kasteel’ (met een griezelige saxofoonsolo in Ravels versie) en ‘Catacombae’. ‘Tuilerieën’ biedt verlichting, en beeldt een speelse kinderruzie uit. De lichtheid zet door in ‘Ballet van de kuikentjes in hun eierdopjes’ en het drukke ‘Limoges, het marktplein’. We ontmoeten ook sprookjesfiguren in ‘Gnomus’ en ‘De hut op kippenpoten’, een sinister scherzo dat de heks Baba-Yaga oproept. Moessorgski bouwt op naar een krachtige conclusie met ‘De grote poort van Kiev’. Hartmann had een ceremoniële poort voor de stad ontworpen, en Moessorgski stelt zich een grote optocht voor die erdoorheen loopt, op de klanken van klokken vanuit de indrukwekkende toren van de poort.