Mendelssohn: Lieder ohne Worte

Dit album van Igor Levit, met Lieder ohne Worte voor onbegeleide piano van Felix Mendelssohn, is een persoonlijk antwoord op de aanslagen van 7 oktober in Israël en op het toenemende antisemitisme in de wereld. Voor de Duits-Joodse pianist was het opnemen van het album een besluit vanuit het hart, een gebroken hart zelfs. Hij vroeg zich als pianospeler af wat hij kon doen. “Ik wilde de studio betreden en mensen helpen door mooie muziek te spelen”, aldus Levit. Mendelssohn componeerde Lieder ohne Worte op verschillende momenten in zijn leven. Hij verdeelde de voltooide 48 stukken uiteindelijk over acht boeken met elk zes composities. “Een aantal stukken is buitengewoon virtuoos, extravert, boordevol zelfvertrouwen, geestig, snel en feestelijk”, zegt Levit. “Maar de stukken die ik heb opgenomen, die ik tegenwoordig speel, zijn een stuk ingetogener. De melancholie, de melodieën, de toon, de schoonheid, het plezier en het verdriet van de muziek waren zo helend voor me.” Voor Levit vertegenwoordigt opus 102 in de overkoepelende toon van het album. “Het is zo melancholisch, eenzaam, expressief en verdrietig”, zegt hij. “De treurigheid ervan is duizelingwekkend. Maar het is desondanks prachtig. Ik vind ze allemaal geweldig, maar dit stuk betekent net iets meer voor me dan de rest.” Vóór opus 201, treffen we opus 62, nr. 3 in e-mineur (‘Andante maestoso’), waarvan de herhaalde triool en de daaropvolgende stijgende kleine terts ongetwijfeld een inspiratiebron waren voor het openingsdeel van de treurmars uit Mahlers Symfonie nr. 5. Levit beschrijft de toon van het werk als “genadeloos ontroerend en hartverscheurend”. We sluiten ook somber af, met de met de prelude van Charles-Valentin Alkans ‘La chanson de la folle au bord de la mer’, een dreigend en verontrustend stuk dat als coda dient in Levits programma. “Ik speel dit stuk al jaren en Alkan is een componist die me aan het hart gaat”, zegt Levig. Hij had geen plannen om Alkans muziek op te nemen, maar besloot dat in de studio toch te doen. “Letterlijk drie uur voor het einde van de sessie, bedacht ik hoe het allemaal bij elkaar zou passen”, legt hij uit. “Ik besefte dat het lied van Alkan ook een lied zonder woorden is. Het is enorm intens. Het is somber en verdrietig. En daarom vormt het een perfect einde voor het album.”