Beethoven Blues

Meervoudig bekroond pianist, singer-songwriter en tv-persoonlijkheid Jon Batiste heeft de muziekwereld aan zijn voeten liggen. De jazzpianist, opgeleid aan het Juilliard conservatorium, maakte naam als bandleider in het huisorkest van Stephen Colberts The Late Show en heeft met allerlei grote namen gespeeld, van Prince tot Beyoncé. Hij sleepte recordaantallen Grammy's in de wacht (alleen al vijf in 2022) en won een Academy Award voor zijn muziek bij de Disney/Pixarfilm Soul uit 2021. Dus je vraagt je af, van alle muziek die hij kon kiezen om zijn talenten op los te laten, waarom Beethoven? “O mijn god!” antwoordt Batiste aan Apple Music Classical, “de eindeloze integraties, de vindingrijkheid, zowel orkestraal als compositorisch gezien, simpelweg zijn innovatie. Voeg daarbij nog de aantrekkingskracht van zijn muziek op de een na de andere generatie, dwars door de verschillende spectrums van luisteraars heen – of je nu een liefhebben bent van klassieke muziek, of een gelovig iemand, of een kind, of een zanger in een koor, of een amateurpianist – dan heb je het over een zeldzaam geval. Beethoven is een zeldzaam geval binnen de canon.” Maar dit is niet Beethoven zoals je hem kent: in handen van Batiste wordt het repertoire van de Duitse romantische componist uit de late 18e, begin 19e eeuw opnieuw bedacht vanuit de stijlen van jazz- en bluesimprovisatie. Snelle blue-note-loopjes voegen vuurwerk toe aan het beroemde Für Elise; het thema van Beethovens Vijfde Symfonie stampt en swingt; terwijl de langzame beweging van Symfonie nr. 7 ('7th Symphony Elegy') ons naadloos van stride-piano naar een shuffleritme brengt. Zie het als een reis door de blues: “In 'Waldstein Wobble' heb je de boogiewoogie, dan heb je de stride, dan de uptempo, stomp-and-shout gospelmuziek en dan gaat het over in een soort korale kerkmuziekversie van het thema”, legt Batiste uit. “Uiteindelijk werkt het toe naar een meer eigentijdse bluesruimte, zoiets als wat je misschien kent van Chick Corea, een soort Return to Forever-ruimte.” Meestal wordt Batiste niet vastgepind op één genre of stijl, maar “als ik mijn geluid zou willen classificeren, zou een van de pijlers ervan new age-bluespiano zijn”, zegt hij. Je kunt het horen in zijn Keith Jarrett-achtige kijk op Beethovens 'Ode an die Freude' ('Ode To Joyful'), een vertolking die de draad verder oppakt van Lauryn Hills gospelvertolking in Sister Act 2. En het is ook te vinden in zijn drie eigen werken op dit album die losjes op Beethoven zijn geïnspireerd: 'Dusklight Movement' dat het pathos oproept van Beethovens 'Mondscheinsonate' met Arvo Pärt-achtige arpeggio's; de met Jarrett doordrenkte spontane improvisatie 'Life Of Ludwig' en de lyrische melancholie van het thema uit zijn American Symphony, een werk dat onderwerp werd van een documentaire uit 2023 waarin de reis van ontstaan tot wereldpremière in de Carnegie Hall in kaart wordt gebracht. “Ik wil Beethovens muziek uitbreiden”, onthult Batiste. “Ik weet dat sommige mensen dat heiligschennis zullen vinden, maar ik vind het iets moois”. “Ik hoor de blues in Beethovens muziek, ook al was de blues nog niet gecodificeerd als vorm”, zegt hij. “Ik hoor ritmische invloeden in zijn muziek die door de diaspora naar de blues leidde, naar gospelmuziek. Was hij zich ervan bewust zoals we dat vandaag zijn, en dacht hij: 'O, dit is een bluesverbuiging'? Nee, dat was hij niet want het was nog niet uitgevonden. Maar hij putte uit zo'n breed palet aan muzikale invloeden dat er nu verbindingen te maken zijn die toen niet gemaakt hadden kunnen worden.” “Dat is het mooie van kunstenaar zijn in de 21e eeuw. Je hebt zo'n rijke traditie, en zo'n culturele erfenis om mee te spelen. Als je de verbeeldingskracht hebt om het te horen, en de technische middelen om het voor elkaar te krijgen, dan kun je ongekende dingen verwezenlijken.”