Alone Together

Wilde ideeën bedenken is één ding, maar om ze ook tot leven te brengen is een tweede. Maar met Alone Together heeft de Duits-Canadese cellist Johannes Moser door keihard te werken en de hulp van ruimtelijke audio met Dolby Atmos zijn visie waargemaakt. Dankzij de eindeloze mogelijkheden van multitrack-opnames voert zijn nieuwste album klassieke muziek naar nieuwe dimensies. Het album bestaat uit zes in opdracht geschreven composities plus arrangementen voor acht individuele cellostukken die uiteenlopen van ‘Fratres’ van Arvo Pärt tot ‘Adagio for Strings’ van Samuel Barber. Hij peurt zo ongeveer elk geluid dat je uit de cello kan halen en past daarbij elke denkbare techniek toe. Alone Together is ontstaan tijdens de eerste maanden van de pandemie. “Ik vroeg me af hoe divers ik een album kan maken met slechts één persoon”, vertelt Moser aan Apple Music. Drie thema's kwamen samen. De eerste kwam voort uit het verlangen om de tonale schoonheid van cellomuziek in zijn multitrack-arrangementen te krijgen. Hij wilde ook nieuwe composities koppelen aan zijn favoriete cellostukken, zoals 'Requiem' van John Popper en het arrangement van het traditionele Catalaanse lied 'Song of the Birds' door Pablo Casals. “Het derde aspect dat we in gedachten hadden was Dolby Atmos en ruimtelijke audio”, voegt hij toe. Klassieke muzikanten, stelt Moser, zijn er altijd vroeg bij wat betreft innovatieve technologie. Hij verwijst naar Hammerklavier waarmee Beethoven er als de kippen bij was wat betreft de nieuwste innovaties van pianobouwers. Ruimtelijke audio en de mogelijkheid om in drie dimensies op te nemen was dan ook vanaf begin af aan een uitgangspunt bij het maken van Alone Together. “Nu we ruimtelijke audio en nieuwe mogelijkheden hebben van hoe mensen thuis muziek luisteren, moeten componisten natuurlijk muziek maken die zich voor die ervaring leent.” Johannes Moser is een beetje een vreemde eend in de internationale cellogemeenschap. Naast zijn werk voor ‘s werelds grootste orkesten is hij een pleitbezorger van hedendaagse muziek en het wegnemen van obstakels die nieuwkomers de toegang tot klassieke concerthallen bemoeilijken. Hij keert zich tegen het vaak in de Duitse muzikale avant-garde geldende idee dat hedendaagse muziek geen waarde heeft, tenzij, zoals hij het zegt, het “vervreemdend en een beetje aanstootgevend is”. Dat betekent niet dat de in opdracht geschreven werken in het hoekje horen van easy listening, zoals hij vooral laat horen met ‘Somewhere There Is Something Else’ van Ellen Reid en ‘Lobby Music’ van Ted Hearne. Laatstgenoemde combineert hyperpop met verontrustende opnames die zijn gemaakt tijdens de onrust in Kenosha, Wisconsin in augustus 2020, toen de 17-jarige Kyle Rittenhouse twee ongewapende demonstranten doodschoot. Reids stuk benut de complexiteit van ruimtelijke audio. ‘Ogee’ van Timo Andres, dat Moser thuis opnam, speelt met het idee van oneindige repetitie en bevat loops voor acht cellodelen. Moser behandelt ieder stuk met feilloos spel, of het nou op een van zijn twee elektrische cello's uit de 21e eeuw is, of op zijn Andrea Guarneri-instrument, een juweeltje uit 1694. Dat was ooit het bezit van Julius Klengel, de componist van het laatste stuk van het album, 'Hymnus'. En ook al zijn de in opdracht geschreven werken technische uitdagend, toch is Mosers sobere arrangement van ‘Fratres’ van Arvo Pärt het moeilijkste werk. Het kostte 12 uur om een goede opname te krijgen van het stuk van 9 minuten. “We hadden allemaal vermoeide ogen, maar we hadden het gevoel dat het stuk ons in de ban had. Dat was geweldig. Vaak ben je op een bepaald moment in de opnames uitgeput of begin je te klagen of schelden. Maar met ‘Fratres’ gingen we vanzelf door naar een volgende poging als het niet lukte, en nog een en nog een, totdat het allemaal vloeide.” Het album had niet gemaakt kunnen worden zonder Platoon, het label dat eerder baanbrekende projecten deed met Billie Eilish en Jorja Smith. “Het is bijzonder om een label en studio te vinden die bereid zijn zo'n proces te faciliteren, met alle voorzieningen, de ruimte en technici erbij”, zegt Moser. “Het team van Platoon is toegewijd en toegankelijk, en ze doen graag dingen anders. Ik denk echt dat dat de toekomst is.”