Chopin, Scriabin & Yashiro: 72 Preludes

Decennialang kwam het bij niemand op dat het Chopins intentie was geweest dat zijn 24 Préludes als geheel gespeeld worden. Een prelude gaat immers vooraf aan iets anders, niet aan een andere prelude. Maar toen begon componist en pianist Ferruccio Busoni ze als één geheel te spelen in de vroege jaren 1900. Anderen volgden dat voorbeeld en al snel werd het normaal. Mao Fujita geeft de traditie een frisse wending door Chopins meesterwerk samen met twee contrasterende maar tegelijk complementerende series van pianopreludes op te nemen: de verbazingwekkende miniaturen van Scriabin en de even bijzondere set van Akio Yashiro. Net als Chopins oorspronkelijke idee, is het project van de Japanse pianist behoorlijk radicaal. Het viert vooral de schijnbaar oneindige variatie in stijlen binnen het genre, van simpele melodieën en akkoorden tot complexe werken die de talenten van een zeer vakkundig artiest vereisen. “Mijn vorige album bevatte Mozarts complete pianosonates. Dit is erg anders”, zegt Fujita tegen Apple Music Classical. “Ik daag mezelf altijd uit en wil nieuwe dingen ontdekken. Al deze preludes zijn totaal anders dan een sonate van Mozart. Ik heb zo’n drie jaar gewerkt aan mijn interpretaties van Mozart, en toen moest ik me richten op deze preludes. Dat was een nieuwe uitdaging voor me.” Chopin voltooide de preludes in 1839. Scriabin was nog geen 20 toen hij een halve eeuw later aan zijn set begon. Yashiro was pas 15 toen hij zijn preludes schreef in 1945. Die prestatie is nog indrukwekkender als je bedenkt dat Yashiro’s stad, Tokyo, net was getroffen door de dodelijkste luchtaanval van de Tweede Wereldoorlog. Yashiro’s preludes werden pas in 2022 gepubliceerd. “Ik was zo nieuwsgierig dat ik meteen de eerste editie kocht”, zegt Fujita. “Dus ik had Yashiro al in gedachten toen ik gesprekken begon over mijn volgende album.” 72 preludes van 3 componisten, van wie eentje amper bekend is buiten Japan: het klonk vast als een onrealistisch idee. Maar Fujita bepleitte zijn zaak en overtuigde met een smakelijke metafoor. “Chopin is als vis, Scriabin als rijst. Een typische maaltijd dus. Maar als je Yashiro toevoegt, heb je wasabi. Het is het accent op het album.” Het verhaal achter Yashiro’s preludes begon met de introductie van westerse klassieke muziek in Japan in de vroege jaren 1900. Yashiro werd als kind verliefd op het kernrepertoire en verdiepte zijn kennis door tijdens de oorlog naar de radio te luisteren. Yashiro’s weduwe vertelde Fujita over zijn liefde voor Chopin. “Ze is heel lief. Ze vertelde me veel over hem.” Nadat hij zijn studie bij Olivier Messiaen had afgerond aan het conservatorium van Parijs, midden jaren 50, schreef Yashiro slechts vijf of zes grotere werken, waaronder concerten voor cello en piano en een symfonie. Hij overleed in 1976 aan een hartaanval. “Yashiro werkte lang aan één werk. Soms kostte één frase hem een week. Maar het schrijven van de preludes verliep een stuk soepeler. Hij was sterk beïnvloed door Chopin, wiens harmonieën bijvoorbeeld weerklinken in 'Prelude nr. 23'. In 'Prelude nr. 9' hoor je Chopins arpeggio-stijl. Maar Yashiro stopte ook veel dat essentieel Japans is in deze stukken, met name de pentatonische toonladder.” Bij alle drie de sets van preludes vormt Fujita de melodieën en baslijnen met veel zorg voor de kern van de muziek. “Er zijn zoveel prachtige contrapunten, zeker bij Chopin en Scriabin. Die zijn soms belangrijker dan de hoofdstemmen. Ieder stuk heeft een eigen karakter en kleur. Scriabin is totaal anders dan Chopin, en beiden zijn anders dan Yashiro. Ik hou van dit proces van ontdekking.”