Hymns of Bantu

Zoals dichter William Blake de wereld in een zandkorrel zag, zo diep gaat Abel Selaocoe's oog voor de oneindige diepten van de menselijke psyche. De Zuid-Afrikaanse cellist, componist en vocalist drukt diepe gevoelens uit in uiteenlopende muzikale stijlen, die nationale en culturele grenzen overstijgen. Zijn tweede album, Hymns of Bantu, is een glorieuze verzameling van pulserende dansen, uitbundige zang, etherische klaagliederen en vreugdevolle uitingen van liefde − de ongrijpbare, oprechte essentie van het leven, geput uit verschillende continenten en eeuwen. “Ik denk dat dit album draait om universele waarheden”, zegt Abel Selaocoe tegen Apple Music Classical. “Het gaat over dingen waar we allemaal mee verbonden zijn, maar bevat ook stukken. Daarom begin ik het album met Tsohle Tsohle, wat in het Engels ‘alles is alles’ betekent. Als je in Zuid-Afrika in een taxi stapt met veertien mensen en vraagt: “Kent iemand Tsohle Tsohle?”, dan gaan er veertien handen omhoog! Het is daar zo’n geweldig populair nummer.” Selaocoe's interpretatie weerspiegelt zijn verlangen stukken die hij uit zijn jeugd kent nieuwe betekenis te geven, mede door een gevoel van het universele in het particuliere te zoeken. “Tsohle Tsohle betekent dat alles door jou in jouw evenbeeld is gemaakt. Ik wilde het hebben over universele thema’s, in plaats van te benadrukken hoe wat ik doe anders is.” Selaocoe schreef nieuwe teksten voor Emmanuele, een andere Zuid-Afrikaanse favoriet. Daarin koppelt hij de grootse hymne aan een ode aan mensen die met hun handen werken. “Dat is in Zuid-Afrika een belangrijk thema, omdat een groot deel van de bevolking zo zijn brood verdient. Het is zo anders dan achter een computer zitten.” De musici van Manchester Collective laten hun energie en ervaring met verschillende genres horen op Hymns of Bantu. Ze helpen vorm te geven aan de stemmingswisseling van de opgewekte openingsnummers en Tshepo (‘Geloof’). Het tweede deel daarvan, het biddende Rapela, voelt als een ritueel. Dat stuk vormt de opmaat naar een betoverende serie, bestaand uit: de ernstige ‘Sarabande’ uit Bachs Cellosuite nr. 6, door Fred Thomas gearrangeerd voor cello en strijkers; de onstuimige combinatie van klingelende percussie, geprepareerde piano, keelzang en pizzicato cello in Dinaka; en Voices of Bantu, Selaocoe's indringende improvisatie op Les voix humaines van de 17e-eeuwse Franse componist Marin Marais. Ondanks duidelijke stilistische verschillen, hebben alle stukken op het album iets gemeenschappelijk, namelijk vierstemmige harmonie. Selaocoe merkt op dat Zuid-Afrikaanse aanbiddingsliederen en de sierlijke Takamba-dans, ontwikkeld door de volkeren van Mali en Niger, muzikaal gezien koloniale invloeden uit Europa bevatten. “Door het kolonialisme troffen verschillende werelden elkaar”, merkt hij op. “Ze gingen vergelijkbare talen spreken, en die talen werden vervolgens op hun kop gezet. Bepaalde baslijnen in Marais hoorde ik al eerder in Zuid-Afrikaanse muziek, in simpele vormen en heel andere contexten. Maar iets brengt het, figuurlijk gesproken, allemaal samen, doordat we nu zingen met dezelfde harmonieën.” Culturele grenzen oversteken is voor Giovanni Sollima net zo natuurlijk als voor Selaocoe. Het album bevat twee bewegingen uit de L.B. Files van deze Italiaanse componist en cellist, een montage van melodieën uit het werk van zijn 18e-eeuwse voorganger Luigi Boccherini. “Sollima blinkt uit in invloeden. Ik denk dat authenticiteit niet louter draait om originaliteit, maar juist ook om het samensmelten van duizend invloeden, die je eerlijk benoemt en viert. Als je dat kunt, ben je denk ik op je best. Ik zie die vorm van authenticiteit in Sollima: hij houdt van invloeden en verbergt ze niet.” Hymns of Bantu biedt frisse perspectieven op eeuwenoude tradities, zowel muzikaal als spiritueel. Selaocoe vergelijkt de geest van het album met die van Candomblé, een smeltkroes van traditionele Afrikaanse spiritualiteit, inheemse Latijns-Amerikaanse cultuur en katholieke invloeden. "We moeten religie niet verwarren met ons natuurlijke menselijke verlangen om te begrijpen wat er om ons heen en in ons bestaat”, zegt hij. “Hier kunnen we niet omheen. We kunnen er beter over nadenken, want het leven zal je altijd uitdagen en confronteren met momenten waarop je geen controle hebt over je lot. Welke hogere machten zijn er, als ze bestaan? En hoe leef ik met het idee van voortdurende spontaniteit waar ik niet altijd controle over heb? Dat is denk ik een groot onderdeel van mens zijn. We kunnen dat niet negeren, en ik denk dat dit begrip van de aard der dingen bijdraagt aan een soort universele spiritualiteit.”