Josquin des Prez

Wetenschappelijk speurwerk heeft het aantal stukken dat voorheen aan Josquin des Prez werd toegeschreven sterk verminderd. De werken die de test van authenticiteit hebben doorstaan, bevestigen desalniettemin zijn status als de beste componist van het begin van de 16e eeuw. Hij werd rond 1450-55 geboren als Josquin Lebloitte dit des Prez in Noord-Frankrijk. Over zijn leven tot 1477 is weinig bekend. Toen verscheen zijn naam onder de vocalisten in dienst van de hertog van Anjou. Vervolgens dook hij weer op in dienst van de heersende familie Sforza in Milaan en als vocalist in de pauselijke kapel in Rome. Na nog meer posities op hoog niveau in Frankrijk en Italië, werd hij provoost van de collegiale kerk van Notre Dame in Condé-sur-l'Escaut in 1504. Daar bleef hij tot aan zijn dood in 1521. Enkele van zijn beste werken, het chanson ‘Mille regretz’ en twee versies van de psalm ‘De profundis’, dateren hoogstwaarschijnlijk uit de tijd in Condé van de componist. Josquin verruilde de laatmiddeleeuwse mode van contrapuntische lijnen voor polyfone stukken, opgebouwd uit korte melodische frases die worden onderworpen aan herhaling (of imitatie) in verschillende stempartijen. Voorbeelden zijn de motetten Ave Maria, virgo serena en Alma Redemptoris mater/Ave regina caelorum. Josquins verfijnde contrapunt en gebruik van melodische verbuiging om de emoties van een bepaald woord of idee te projecteren waren niet nieuw. Door hun kwaliteit, consistentie en vindingrijkheid waren ze desondanks baanbrekend. Zijn composities, voornamelijk sacraal maar met opvallende uitstapjes naar het seculiere Franse chanson en Italiaanse liederen, dienden meer dan 50 jaar na zijn dood als voorbeeld van hoe het hoorde.