Roots

In 2020, tijdens de meest tumultueuze dagen van de Black Lives Matter-beweging, ontwikkelde de violist Randall Goosby een idee voor een album. Het resultaat, zijn debuutalbum Roots, is een viering van de muziek van zwarte componisten als William Grant Still, Florence Price en Samuel Coleridge-Taylor, en tevens van componisten die werden geïnspireerd door de Afro-Amerikaanse cultuur zoals Gershwin en Dvořák – met oeuvres doordrenkt met de muzikale taal van spirituals. “De kans om in deze muziek te duiken was een behoorlijk genezend proces”, vertelt Goosby, die opgeleid is aan het New Yorkse conservatorium Juilliard, aan Apple Music. “Ik dacht aan de problemen en uitdagingen die sommige componisten op dit album moeten hebben gehad in de jaren 40 en 50 en nog verder daarvoor. Ik kan me maar moeilijk de obstakels voorstellen die zij moesten overwinnen.” In de klassieke muziek begint er eindelijk aandacht te ontstaan voor een deel van de erfenis die te lang onderbelicht is gebleven; Roots wijst hierin de weg. Er zijn alleen al drie gloednieuwe opnames van stukken van Florence Price. Zij was de eerste Afro-Amerikaanse vrouw wiens muziek is uitgevoerd door een gevestigd symfonieorkest, en maakte werken die spirituals vermengde met traditionele klassieke muziek, een magnetiserende combinatie. We horen ook William Grant Still, een man die aan de voorlinie stond van de Harlem Renaissance-beweging in het begin van de 20e eeuw, en de grensverleggende Coleridge-Taylor Perkinson die zowel samenwerkte met calypsokoning Harry Belafonte als met de Russische componist Igor Stravinsky. En dit prachtalbum wordt net zo indrukwekkend geopend met een briljant duo voor viool en cello door de gevierde contrabassist Xavier Dubois Foley, die jazz, bluegrass, hiphop, Bach en meer als bronnen gebruikt. “Ik wilde de levens, ervaringen en natuurlijk de muziek van deze componisten vieren”, zegt Goosby. “Maar ik wilde hen ook een eerbetoon geven omdat zij de weg hebben geplaveid voor mij en andere jonge artiesten van kleur. Dankzij hen voelen wij ons vrij en gesterkt om een carrière in de klassieke muziek na te streven. Dit is maar een druppeltje in de emmer, maar een emmer die langzaam maar zeker volloopt met een keur aan ervaringen, perspectieven en tradities. Hopelijk kunnen we elkaar in de loop van de tijd wat meer waarderen.” Laat je hier door Goosby meenemen door elk werk van zijn indrukwekkende debuutalbum. Shelter Island “Het leek me belangrijk om een hedendaagse stem op het album te hebben. Xavier [Dubois Foley] en ik zijn al meer dan tien jaar bevriend. We ontmoetten elkaar voor het eerst op de Sphinx Competition, waarop diversiteit in klassieke muziek wordt gevierd en gepromoot. Niet lang daarna brachten we samen tijd door op het Perlman Music Program, dat plaatsvindt op Shelter Island, vandaar de naam van het stuk. Er zitten invloeden uit allerlei windsreken in dit stuk, het is echt geweldig. En het is een goed stuk om het album mee te beginnen.” Blue/s Forms “Coleridge-Taylor Perkinson is een componist die niet veel mensen kennen, want hij labelde zichzelf niet als een 'klassiek' componist. Hij deed van alles wat, van balletmuziek tot soundtracks voor film en televisie. [Klassiek violist] Sanford Allen was een goede vriend van hem, en ik kreeg de eer om via Zoom met Mr. Allen te werken aan een deel van dit stuk. Het was geweldig om een beetje inzicht te krijgen in zijn visie erop, en ik realiseerde me hoe belangrijk het ritme van deze muziek is. De blues is een van die vroege springplanken van wat we nu kennen als Amerikaanse muziek. Ik denk dat er zeker bewijs is dat veel populaire muziek zijn oorsprong vindt in zwarte muziek, aanvankelijk in de vorm van spirituals en uiteindelijk blues en jazz.” Porgy and Bess “Al was hij dan niet zwart, Gershwin wordt vaak aangehaald in relatie tot zwarte Amerikaanse muziek omdat hij zo direct was beïnvloed en geïnspireerd door zwarte muziek in zijn opera Porgy and Bess. Toen hij de opera af had en hij de uitvoering ervan had gezien, stonden George Gershwin en zijn broer Ira erop dat hij werd uitgevoerd door zwarte vocalisten, door de mensen voor wie het was geschreven en over wie het ging. Die mate van respect en bewondering voor de muziek, voor de cultuur is sterk. De transcribent van deze stukken was de grote violist Jascha Heifetz, een van mijn grote idolen en inspiraties als jonge violist.” Suite for Violin and Piano “De bijnaam van dit stuk is 'Mother and Child', tevens de titel van het middendeel. Het is voor mij heel herkenbaar vanwege de rol die mijn moeder heeft gespeeld in mijn leven en mijn ontwikkeling. Ze heeft de afgelopen 20 jaar zowat altijd naast me gestaan, of ze nou notities maakte of een les op video vastlegde. Alle delen zijn muzikale vertolkingen van een kunstwerk van een artiest uit de Harlem Renaissance, de artistieke beweging van zwarte cultuur in de jaren 20. Dus behalve dat het middendeel persoonlijke betekenis voor me heeft, is deze suite ook een echte weerspiegeling van de tijd en plek waar William Grant Still [de componist van dit werk] woonde en werkte.” Adoration “'Adoration' is echt een heel speciaal stuk voor me. Het is geweldige muziek die iedereen met een hart mooi zal vinden. Er is geen poespas, niks extra's, gewoon mooie muziek. Price schreef dit stuk aanvankelijk voor orgel, en het spreekt een natuurlijke taal waar ik echt van geniet. Dit is muziek waardoor je je goed gaat voelen.” Fantasie No. 1 in G Minor “De 'g mineur-fantasie' opent met een dramatische, enigszins virtuoos recitatief met de piano die commentaartjes toevoegt in de vorm van akkoorden. De opening is van: 'Hé, kijk mij eens. Hier ben ik. Dit is wat ik kan.' En dan opeens komt er een ritmisch, dansbaar middendeel. Daarna keren we plotseling terug in een spirituele folksong met een vocaal-achtige textuur. De pianist Zhu Wang en ik beleefden veel plezier aan die sprongen heen en weer op die manier.” Fantasie No. 2 in F-Sharp Minor “In de 'tweede fantasie' verwijst Price naar een specifiek lied, een spiritual die haar grootmoeder haar leerde met de titel 'I'm Working on My Building'. Ik denk dat de vrijheid en de persoonlijke expressie van deze melodie het zo speciaal maken. Er zit ook een gevoel in van de late Romantische orkestrale stijl en traditie, ik denk aan Richard Strauss of Tsjaikovski op bepaalde momenten. En vervolgens zitten we meteen in een bijna schattig, soort van springerig stuk met dat samenspel tussen viool en piano. Het is een heel gevarieerd werk.” Deep River (Arr. Maud Powell for Violin and Piano) “'Deep River' is waarschijnlijk een van de vaakst gearrangeerde spirituals en Coleridge-Taylor arrangeerde het voor de piano. Dit arrangement voor viool en piano is echter gemaakt door een productieve violist uit de vroege 20e eeuw, Maud Powell, die bekend werd om haar waardering en steun voor Afro-Amerikaanse vrouwelijke componisten. Ze stelde een hele collectie van transcripties en arrangementen samen door zwarte componisten, mensen die ze kende en die niet per se de geschiedenisboeken hebben gehaald.” Violin Sonatina in G Major, Op. 100, B. 120 “Er zit veel bezieling in dit stuk. Het is het niet meest complexe werk van Dvořák: hij schreef het om gespeeld te kunnen worden door zijn eigen kinderen, een was violist, de ander pianist. Dus ik denk dat het veel kinderlijke, jeugdige energie heeft. Dvořák was in de jaren 90 van de 19e eeuw de directeur van het National Conservatory of Music of America in New York, wat het enige instituut in zijn soort was dat zwarte en vrouwelijke studenten toeliet. Dvořák had de unieke kans om ondergedompeld te worden in muziek met zwarte tradities, en ook in de muziek van de oorspronkelijke Amerikanen die door het hele stuk is verweven, vooral in het tweede deel.”