Baroque

Voor Miloš Karadaglić, simpelweg bekend als Miloš, vertegenwoordigt de barok een nieuw hoofdstuk in zijn leven. Na een reeks door het Middellandse Zeegebied geïnspireerde albums, volgend op zijn debuut Mediterráneo (2011), stort de klassieke gitarist uit Montenegro zich op de sierlijke muzikale stijl die onder de hofcomponisten van 17e- en 18e-eeuws Europa tot bloei kwam. Het album varieert van klavecimbelstukken − van Alessandro Scarlatti in Spanje, François Couperin in Frankrijk en Händel in Engeland − tot Vivaldi’s typisch Italiaanse concerten, allemaal gearrangeerd voor gitaar. “De barok is een tijdperk van contrast: van hoge en lage energie, licht en schaduw, duisternis en helderheid”, zegt Miloš tegen Apple Music Classical. De kunst van het arrangeren is niets nieuws voor Miloš. Dat komt bij alle muziek die ouder is dan de moderne gitaar om de hoek kijken. Maar hier is het ene werk makkelijker om te zetten dan het andere. De luitmuziek van de Duitse componist Silvius Leopold Weiss is bijvoorbeeld zonder problemen van het ene naar het andere instrument te vertalen, en is dan ook een onderdeel van het kernrepertoire op de gitaar geworden. Maar Vivaldi’s Concert in b-mineur − oorspronkelijk voor vier vioolsolisten, cello, basso continuo en strijkers − is een ander verhaal. “Ik wilde werk verkennen waar ik als luisteraar al jaren in geïnteresseerd was”, zegt Miloš. “Ik dacht: waarom zou ik geen stukken spelen met een bravoure die zich kan meten met Giuliano Carmignola’s Vivaldi-opnamen, Cecilia Bartoli’s coloratuur of Víkingur Ólafssons pianospel? Je moet de moed vinden om te ontdekken wat wel en niet werkt.” Het deel ’Chaconne’ van J.S. Bachs Partita nr. 2 in D-majeur vormt het hart van het album. Dit werk was een mijlpaal in het repertoire voor soloviool. Het emotioneel diepgravende en technisch complexe stuk “begint met een simpele akkoordprogressie, en verkent vervolgens vele contrasten in korte tijd”, vertelt Miloš. “Dit stuk is buitengewoon. Ik heb Jess Gillam het horen spelen op saxofoon, maar ik denk dat je het op doedelzak zou kunnen spelen en het nog steeds geweldig zou klinken, omdat Bach zo universeel is. Het is de kern van de westerse muziek.” Miloš wil benadrukken hoeveel variatie schuilgaat achter de brede term ‘barok’. “Er zijn geen grenzen in de Europese Unie”, zegt hij, “maar als je van Frankrijk naar Duitsland of Spanje gaat, voelt het alsof je op een andere planeet bent.” Deze nationale verschillen worden weerspiegeld in de contrasterende muzikale talen van ieder land, van de beklijvende introspectieve eenvoud van Scarlatti’s Sonate in d mineur, die het album opent, tot de rigoureuze rede van Weiss, en de ritmische energie en vurige passie van Vivaldi. De term ‘barok’ stamt af van Portugese juweliers die er onregelmatige parels mee beschreven”, zegt Miloš. “Deze parels zijn net zo uniek als mensen. Ze hebben ieder een andere vorm en zijn allemaal op hun eigen manier prachtig. Het resultaat is muziek die iedereen individueel aanspreekt.”